Odpowiedzialność osoby fizycznej za wady samochodu używanego
Jeżeli umowa była zawarta pomiędzy dwoma osobami fizycznymi to do niej nie będzie miała zastosowania ustawa o sprzedaży konsumenckiej, ale przepisy kodeksu cywilnego dotyczące sprzedaży, w szczególności przepisy dotyczące rękojmi za wady fizyczne rzeczy sprzedanej.
Rękojmia, to odpowiedzialność sprzedawcy względem kupującego, która wynika z ustawy (kodeksu cywilnego art. 556 - 576) a nie z umowy stron, i dotyczy zarówno rzeczy nowych, jak i używanych. Odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi za wady sprzedanej rzeczy, nie zależy od winy sprzedawcy, gdyż oparta jest na zasadzie ryzyka i ma charakter absolutny.
Reklamacja jest uzasadniona, jeśli pojazd posiada:
- wady zmniejszające jego wartość,
- wady zmniejszające jego użyteczność,
- gdy nie ma właściwości, o których istnieniu zapewniał sprzedawca,
- gdy rzecz wydano w stanie niezupełnym, niekompletnym.
Sprzedawca ponosi więc odpowiedzialność z tytułu rękojmi, gdy rzecz przez niego sprzedana dotknięta jest ww. wadą, a w chwili zawarcia umowy kupujący o niej nie wiedział.
Rękojmia trwa 1 rok od daty wydania rzeczy kupującemu. Kupujący by nie utracić uprawnień z tytułu rękojmi musi zawiadomić sprzedawcę o wadzie w ciągu 1 miesiąca od daty jej wykrycia (nie później jednak niż rok od zakupu).
Z tytułu rękojmi przysługuje:
- odstąpienie od umowy, czyli zwrot pieniędzy za zwrotem wadliwej rzeczy ale - nie można od umowy odstąpić, jeśli sprzedawca niezwłocznie rzecz wymieni na inną, wolną od wad, albo wadę usunie. Odstąpienie od umowy jest możliwe dopiero wówczas, gdy rzecz już raz wymieniono lub naprawiono;
- obniżenie ceny;
- wymiana rzeczy wadliwej na inną, bez wad,
- usunięcie wad.
W przypadku samochodu, można brać pod uwagę tylko odstąpienie od umowy lub obniżenie ceny.
Sprzedający ma obowiązek przyjąć i rozpatrzeć reklamację – tz. się do niej ustosunkować. Reklamację można składać ustnie (telefonicznie lub osobiście) albo pisemnie. Najlepszą ze względów dowodowych jest forma pisemna.
W przypadku zakupów samochodów używanych przyjęte jest, że kupujący powinien sprawdzić stan techniczny samochodu przed zakupem w stacji diagnostycznej.Jeżeli kupujący tego nie zrobił - choć miał taką możliwość to można uznać, że nie poczynił aktu normalnej staranności.
Sprzedawca nie jest odpowiedzialny z tytułu rękojmi za wady fizyczne, które powstały po przejściu niebezpieczeństwa na kupującego, chyba że wady wynikły z przyczyny tkwiącej już poprzednio w rzeczy sprzedanej.
Są dwa przypadki, gdy sprzedawca nie musi zwracać pieniędzy ani obniżać ceny z tytułu rękojmi, nawet jeśli sprzeda pojazd z wadami.
1. Zgodnie z art. 557 § 1 k.c. sprzedający jest zwolniony z odpowiedzialności z tytułu rękojmi, jeżeli kupujący wiedział o wadzie w chwili zawarcia umowy. Jeśli zatem sprzedający poinformuje przed zakupem, że samochód jest po wypadku, a kupujący mimo to go kupi, to nie może potem zgłaszać roszczeń z tytułu wad, które są następstwem wypadku.
2. Drugą możliwość ograniczenia lub całkowitego wyłączenia odpowiedzialności stwarza art. 558 k.c. - czyli wtedy, gdy na takie wyłaczenie zgodzą się na to obie strony transakcji. Dowodem takiej zgody jest złożenie podpisu pod umową, w której taki zapis się znajdzie. Jeżeli kupujący zgodzi się na zapis o wyłączeniu odpowiedzialności sprzedawcy, to poważnie ogranicza swoją szansę na odzyskanie pieniędzy, jeśli auto okaże się wadliwe.
Teoretycznie kupujący może jeszcze argumentować, że sprzedawca zataił przed nim podstępnie wadę auta (art. 568 § 2 k.c.). Jeśli uda mu się tego dowieść, to zapis o wyłączeniu lub ograniczeniu odpowiedzialności z tytułu rękojmi będzie bezskuteczny. Udowodnienie podstępnego zatajenia ma jeszcze i ten skutek, że kupującego przestają wiązać terminy na zgłoszenie wady. Oznacza to, że nie traci on wówczas swoich uprawnień nawet, jeśli wadę zgłosił dopiero po dwóch latach od zakupu czy też ponad miesiąc od jej wykrycia.Obowiązek udowodnienia, że sprzedawca podstępnie zataił wady spoczywa na kupującym.
Należy pamiętać, ze prócz odpowiedzialności cywilnej może istnieć także odpowiedzialność karna sprzedającego. Właściciele aut celowo zatajający wady przy sprzedaży mogą być posądzeni o oszustwo. Jest to przestępstwo z art. 286 § 1 kodeksu karnego - czyli tz. niekorzystne rozporządzenie mieniem.
Przestępstwo oszustwa określone w art. 286 § l kodeksu karnego jest występkiem zagrożonym karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Ponadto sąd - obok kary pozbawienia wolności - może wymierzyć także grzywnę.
Sąd na wniosek pokrzywdzonego orzeka obowiązek naprawienia w całości lub części szkody wyrządzonej przestępstwem. Tak więc można od razu w procesie karnym żądać naprawienia przez sprawcę szkody.
Jeżeli potrzebujesz pomocy - zadaj płatne pytanie