Zaprzeczenie ojcostwa

Sposoby zaprzeczenia ojcostwa są zawarte w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Zaprzeczenie ojcostwa polega na udowodnieniu, że osoba prawnie uznawana za ojca dziecka – w rzeczywistości nim nie jest.

Ponieważ polskie prawo przyjęło zasadę dobra dziecka jako nadrzędną, w związku z tym znacznie ograniczono (wprowadzając dość krótkie terminy) możliwość wystąpienia z pozwem o zaprzeczenie ojcostwa.

Matka dziecka może wytoczyć pozew o zaprzeczenie ojcostwa w ciągu 6 miesięcy od urodzenia dziecka; mąż matki dziecka może wytoczyć pozew w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o narodzinach;dziecko może wytoczyć powództwo do ukończenia 21 roku życia (po skończeniu przez nie 18 lat oczywiście).


Powyższe terminy nie wiążą prokuratora, który może wystąpić z odpowiednim powództwem w każdym czasie. Prokurator może wszcząć postępowanie na wniosek osoby zainteresowanej (wniosek nie wymaga żadnych formalności – wystarczy pismo skierowane do prokuratury rejonowej).

Prokurator nie jest jednak zobowiązany do wystąpienia z takim wnioskiem i brak jest instrumentów prawnych, które mogłyby go zmusić do takiego działania. Prokurator samodzielnie decyduje o tym, czy wnieść powództwo. Jego decyzja (nadesłana w odpowiedzi na wniosek o złożenie pozwu) jest niezaskarżalna, jednak może być zmieniona. Ocena prokuratora, co do złożenia pozwu o zaprzeczenie ojcostwa uzależniona jest od konkretnych okoliczności danej sprawy i ma na celu głównie ochronę dobra dziecka.Jeżeli zatem prawny ojciec dziecka płaci alimenty na dziecko, a jednocześnie brak jest przesłanek do wskazania faktycznego ojca – oczekiwać należy odmownej decyzji prokuratury. Dzieje się tak dlatego, że zadaniem prokuratury nie jest dążenie do wyjaśnienia faktycznego ojcostwa, lecz ochrona dobra dziecka.


Sprawy o zaprzeczenie ojcostwa rozpoznawane są przez wydziały rodzinne sądów rejonowych. Sprawę rozpoczyna wniesienie pozwu do właściwego sądu. To na osobie wnoszącej o zaprzeczenie ojcostwa spoczywa obowiązek udowodnienia swoich twierdzeń. Brak takiego dowodu czy niewystarczający dowód będzie skutkował oddaleniem powództwa.

Strona wnosząca pozew zobowiązana jest do udowodnienia podnoszonych przez siebie okoliczności (poprzez dozwolone przez prawo środki dowodowe np.: własne wyjaśnienia, zeznania świadków, dowody z dokumentów czy opinie biegłych (w tym np. test DNA)). Pozew przed wniesieniem powinien być opłacony, albo poprzez przelew na konto bankowe właściwego sądu albo poprzez naklejenie znaków opłaty sądowej. Opłata od pozwu wynosi 200 zł.

Dalsze koszty mogą powstać w toku postępowania (np. w związku z wnioskiem o przeprowadzenie badań DNA). Zgodnie z art. 1304 § 1 kodeksu postępowania cywilnego „Strona, która wnosi o podjęcie czynności połączonej z wydatkami, obowiązana jest uiścić zaliczkę na ich pokrycie w wysokości i terminie oznaczonym przez sąd.”

Brak wpłaty zaliczki spowoduje pominięcie czynności przez sąd.

W sprawach o zaprzeczenie ojcostwa odpis pozwu doręcza się prokuratorowi i zawiadamia się go o terminach rozprawy.

Potrzebujesz pomocy zadaj pytanie naszemu prawnikowi