Alimenty od dziadków i rodzeństwa

Zgodnie z polskim prawem dziadek lub babcia mogą być zobowiązani do płacenia alimentów na rzecz swoich wnuków.

Zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek dostarczania środków utrzymania obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo (art. 128 k.r.o.), przy czym obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem, a jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi (art. 129 § 1 i 2 k.r.o.). Zgodnie z art. 132 k.r.o. obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. Nadto zgodnie z art. 133 § 1 i 2 k.r.o. rodzice są obowiązani do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego – wyrok z dnia 24 maja 1966 r., sygn. III CR 89/66; wyrok z dnia 22 kwietnia 1974 r., sygn. akt III CRN 66/74 – Sąd Rejonowy wskazał, że w przypadku, gdy jedno z rodziców jest całkowicie niezdolne do wykonywania ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, obowiązek ponoszenia w całości ciężarów związanych z utrzymaniem i wychowaniem wspólnych dzieci spoczywa w zasadzie na pozostałym rodzicu, a dopiero gdyby zostało ustalone, że drugi z rodziców, mimo odpowiedniej staranności i wykorzystania wszystkich możliwości zarobkowych nie jest w stanie w całości lub części sprostać swoim obowiązkom względem dziecka i z tego powodu dziecko mogłoby znaleźć się w niedostatku, w grę wchodziłby subsydiarny obowiązek dalszych krewnych, w szczególności dziadków.

Jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów obowiązek alimentacyjny dziadków małoletniego ma charakter jedynie subsydiarny, co oznacza, że zobowiązany w pierwszej kolejności rodzic nie jest w stanie zaspokoić w pełni usprawiedliwionych potrzeb dziecka, a zatem ich odpowiedzialność jest inna, oparta na innych przesłankach niż rodziców. Dziadkowie uprawnionego są obowiązani alimentować go w takim zakresie, w jakim pozwala im na to ich sytuacja majątkowa.

W przypadku dziecka środki finnasowe na jego wychowanie powinni zapewnić rodzice. Z pozwem o alimenty od dziadków, możn wystąpić tylko, kiedy rodzice: nie żyją,
lub nie są w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi albo gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami.

Warto pamiętąć, że w przypadku, gdy dziadkowie płacą alimenty na dziecko, ponieważ uzyskanie ich od rodzica na czas jest połączone z nadmiernymi trudnościami, to mogą później mieć roszczenia regresowe w stosunku do zobowiązanego rodzica (czyli swojego syna lub córki), to znaczy, mogą domagać się zwrotu wypłaconych alimentów.

Należy pamiętać, że dziadkowie nie zawsze są zdolni do spełniania obowiązku alimentacyjnego wobec dziecka na przykład ze względu na wiek, stan zdrowia czy niepełnosprawność. Warto także wiedzieć, że inaczej niż w przypadku rodziców - wnuki nie mają prawa do równej stopy życiwoej z dziadkami. Czyli nawet, jeżeli dziadkowie żyją na znacznie wyższym poziomie niż wnuki to nie oznacza, że muszą płącić alimenty na wnuki w takiej wysokosci by one także żyły w luksusie.

W [przypadku, gdy np.  rodziców nie stać na utrzymanie dotychczasowej stopy życiowej, to ta sytuacja dotyczy też ich dzieci. Nie mogą wtedy żądać alimnetów od dziadków, bo mają mniej niż oni. Bo gdy ojciec nie jest w stanie łożyć na dzieci, to w pierwszej kolejności taki obowiązek spoczywa na matce. a dopiero później na dziadkach.

Obowiązek alimentacyjny dziadków nie musi polegać tylko na dostraczeniu srodków finnasowych ale można go uznac za spełniony w przypadku np. osobistej pomocy w wychowaniu wnuków.Obowiązek alimentacyjny osób zobowiązanych w dalszej kolejności wykonywany może być poprzez osobiste starania o utrzymanie i wychowanie dziecka uprawnionego do alimentacji podejmowane w czasie, gdy matka dziecka pracuje zarobkowo (wyrok SN z 24 styczna 1973 r., III CRN 378/72). Oznacza to, że rodzic dziecka może wnosić, by sąd nałożył na dziadków obowiązek sprawowania faktycznej opieki nad dzieckiem w okresie, gdy rodzice pracują. Z założenia alimenty opłacane przez dziadków, jako renta uzupełniająca, są niższe od świadczeń zasądzanych od rodziców.

Istnieje także możliwość otrzymywania alimentów od dorosłego rodzeństwa dziecka.Chodzi tu o rodzeństwo dziecka. W żadnym wypadku obowiązek alimentacyjny nie ciąży na rodzeństwie zobowiązanego rodzica (wujku czy cioci dziecka). Zgodnie z kodeksem rodzinnym i opiekuńczym obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem.

Oznacza to, że w pierwszej kolejności do alimentacji zobowiązani są rodzice dziecka. Jeżeli nie są oni w stanie sprostać temu obowiązkowi, można żądać alimentów od dziadków, a dopiero w ich braku lub niemożności wypełniania obowiązku - od rodzeństwa. Rodzeństwo jest zobowiązane do alimentacji w częściach odpowiadających jego możliwościom zarobkowym i majątkowym. Ponadto rodzeństwo może uchylić się od alimentacji, jeżeli wiąże się ona z nadmiernym uszczerbkiem dla niego lub dla najbliższej rodziny.

Jeśli potrzebujesz w tym temecie pomocy zadaj płatne pytanie